Gezellig in tuinkamer in zomer en winter (HBvL)

Gezellig in tuinkamer in zomer en winter (HBvL)

Het is geen veranda meer, het is nu een tuinkamer. Letterlijk: een glazen kamer met uitzicht op de omgeving. Enkele decennia geleden was het in een veranda - toen nog een veredelde serre - in zomer en winter niet te doen - vanwege te warm of te koud. Techniek en technologie reiken nu mogelijkheden aan om van de glaskamer een comfortabele woonruimte te maken.

Waarmee pakt een veranda-constructeur als Miniflat in Beverlo, 35 jaar jong en een gerenommeerde speler op de West-Europese markt, zoal uit om het klimaat in een veranda het hele jaar rond in de hand te houden?

Nieuwe materialen en technieken maken veranda hele jaar door leefbaar

Jaak Jehoul, bestuurder-directeur, en Guy Monnissen, hoofd werkvoorbereiding, nemen ons mee naar de vijf nieuwe toonveranda's van Miniflat. "Alles hangt samen, een veranda is één totaalproject," leiden ze ons in. "Oriëntatie en positionering, model en uitvoering, nutsvoorzieningen en technieken - het moet op voorhand allemaal samen bekeken en gepland worden. Bovendien komen alle bouwtechnieken voor een woning ook in een veranda terug - weliswaar met specifieke toepassingen."

 Maar we willen het nu niet over alles hebben. We willen weten hoe ze de temperatuur in de perfecte tuinkamer kunnen controleren. Koste wat het kost - we stellen geen limieten aan het budget. Blijkt dat in zo'n exclusieve veranda véél mogelijk is.

Glas

"Een veranda zet zonlicht om in warmte, als je ze nodig hebt. In de zomer moet je de temperatuur minderen, in de winter moet je bijverwarmen. De regeling van de temperatuur moet dus flexibel zijn. Nu bestaat een tuinkamer gemiddeld voor zowat 90-95 procent uit glas, en glas laat niet alleen het licht maar ook de warmte door, zodat de temperatuur hoog kan oplopen. Bovendien is glas in een veranda het essentiële element. Er wordt dan ook heel veel research rond gedaan om het te perfectioneren."

"In dubbelglas heb je twee glasbladen met vier vlakken. Eén van de vlakken kan met een microscopisch dunne, metaaloxide-coating aangedampt worden, zodat het glas het licht doorlaat maar de infraroodstraling, dus de warmte, naar buiten - of naar binnen - reflecteert. Tussen beide bladen zit eventueel een edelgas, zoals argon of krypton, dat ook isoleert. Technisch is tegenwoordig al een k-waarde van 0,4 mogelijk, maar door zo'n superisolatie blijft het buitenste glasblad kouder en kan het onder de dauwpunttemperatuur komen, wat leidt tot condensatie op de buitenkant. Wij houden het in onze veranda's op een k-waarde van 1,1."

"Er is nu ook al gehard glas met een coating die verduistert in functie van de sterkte van het zonlicht. Technisch vernuftig, maar zeer prijzig. In het Huis van de Toekomst hebben we een glazen dak geconstrueerd met fotovoltaïsche vakjes, dus kleine zonnecollectoren, die het zonlicht temperen en op een milieuvriendelijke manier gratis elektriciteit opwekken."

Dak

"Aangezien de zon in de zomer hoog staat, is het glas in het dak het belangrijkste. Het moet het zonlicht afhouden en het warmteverlies beperken - én tegelijk het koudegevoel voorkomen. De straling van een koud glazen dak 'valt' op je en voelt hoogst onaangenaam aan. Hoogrendementsglas kan dit opvangen. In het dak hoort veiligheidshalve ook gelaagd glas, bestaande uit twee lagen met een pvb-film, zodat het niet versplintert maar de stukken vasthoudt. Nadeel is dat de prijs nogal oploopt als je van de rechthoekige formaten afstapt en bijvoorbeeld een schuine zijde voorziet."

"Voor veranda's is Heat-reflexglas technisch het beste wat er nu op de markt is. Het combineert diverse voordelen: het is thermisch én akoestisch superisolerend, het is gelaagd, het heeft een beschermende film zodat vuil en water er afglijden, het heeft een zonwerende coating en een blauwe pvb-film, die een aangenaam goed-weer-gevoel geeft."

Wanden

"Het glas waar we het tot dusver over gehad hebben, heeft eerder defensieve eigenschappen en tempert externe invloeden. Maar er bestaat ook beglazing die actief inspeelt op het klimaat in de veranda. Momenteel bestaat er bijvoorbeeld ook glas dat zelf verwarmt. Dat is dan ideaal in de zijwanden. Het heeft een speciale metalen coating die fungeert als onzichtbare elektrische weerstand en die dus tegelijk de warmte creëert en naar het interieur reflecteert. Meestal straalt een venster kou uit, in dit geval is dat een heel aangename temperatuur.

In een doordachte constructie heeft glas voor de zijwand een asymmetrische opbouw. Het ene glasblad is dikker dan het andere, zodat ze verschillende resonanties of trilfrequenties hebben. Hierdoor wordt het glas geluidswerend.

Gemiddeld kost een veranda bij ons iets van een 20.000 euro. Voor een tuinkamer - met Heat-reflexglas in het dak, verwarmd glas in de wanden en actieve verluchting - moet je natuurlijk op méér rekenen. Maar dan heb je wel een exclusieve tuinkamer met een prettig woonklimaat, het hele jaar rond."

Profielen

"Profielen houden eigenlijk het glas samen. Maar ze hebben ook een esthetische functie, het moet mooi zijn. En een praktische, bijvoorbeeld wat isolatie en draagkracht betreft. Elk materiaal - hout, pvc, aluminium en staal - heeft zijn eigen eigenschappen en zijn voor- en nadelen. Je kiest uiteindelijk in functie van de stijl van het huis en de veranda, van het voordeel dat overweegt en van je persoonlijke smaak."

"Technisch zijn heel wat oude mankementen of nadelen inmiddels al wel opgevangen. Het is veel belangrijker een eerlijke en deskundige constructeur in te schakelen, die het materiaal correct verwerkt en plaatst. Bijvoorbeeld om condensatie te voorkomen. Voor een houten veranda is de houtsoort uiteraard van belang. Essentieel is echter het concept van de constructie: er mag geen kops hout zichtbaar zijn, de verschillende delen moeten naadloos verlijmd zijn, de randen moeten mooi afgerond zijn, zodat de verf erop houdt, de vleugels moeten afdoende afwateren, en de pen-en-gatverbinding moet waterdicht zijn. Om maar een paar voorbeelden te geven."

Ventilatie

"Wil je een aangenaam klimaat, dan is ook degelijke ventilatie van belang. Het principe wil dat beneden verse frisse lucht wordt aangevoerd, en dat de opstijgende warme lucht boven wordt afgevoerd - dat is de natuurlijke luchtstroom. Voor de aanvoer kunnen we onderaan of boven het raam regelbare ventilatieroosters inbouwen. Met dakvlakvensters kunnen we de veranda passief verluchten. Ze kunnen manueel of elektrisch bediend worden."

"Maar we kunnen ook actieve ventilatie voorzien, waarbij in combinatie met verluchtingsroosters boven in de nok één of meer gemotoriseerde ventilatoren worden ingebouwd. Die werken met een thermostaat en reageren automatisch op regendruppels en zonnekracht. Zo'n actieve verluchting is even doeltreffend als zeven dakvlakvensters."

"Blijft het een langere periode heel warm, is een Diamant-apparaat ideaal. Het werkt omgekeerd als airco: het is een toestel dat verwarmt maar ook afkoelt. Heel flexibel, en doordat het met een warmtepompsysteem werkt, waarbij een buitenunit warmte aan de omgeving onttrekt, ligt het rendement heel hoog. Wat de investering, vergeleken met de kostprijs van afzonderlijke verwarming en koeling, verantwoordt."

Verwarming

"Vloerverwarming reageert langzaam maar zorgt voor een gelijkmatige, aangename basistemperatuur. In deze toonveranda's ligt elektrische vloerverwarming, een heel dunne laag, iets van een centimeter, met een weerstand en een folie, net onder de vloerbedekking. Deze geringe dikte is interessant omdat er bij verbouwingsprojecten vaak te weinig ruimte is voor traditionele vloerverwarming. In combinatie met de Diamant - die snel bij-verwarmt - is het ideaal."

Guy Brugmans
(Het Belang van Limburg - 29.10.2002 - pag. 54)